Tweede golf

De huisfilosoof van Zinzoekers slingert elke maand wat filosofie onze kant op over het zoeken naar zin. Deze keer: ‘tweede golf’

Een dreigende lock down, een sterk stijgende besmettingsgraad en opnieuw elke week een persco van onze minister president; midden in de tweede golf lijkt het erop dat we precies hetzelfde meemaken als een half jaar geleden. Maar wat moet je eigenlijk volgens filosofen doen wanneer je denkt ‘dit hebben we toch al eens gehad?’ 
De filosoof Friedrich Nietzsche heeft een interessant gedachte-experiment over deze herhaling. Stel je voor dat een demoon (demonen zijn in veel experimenten de boosdoener, waarschijnlijk omdat ze neutraler zijn dan een God of duivel) je vertelt dat wanneer je sterft, je leven opnieuw begint. Alleen, je bent niet bij machte om iets te veranderen. Je maakt hetzelfde mee, je voelt hetzelfde bij wat je beleeft, je weet wat je te wachten staat in liefde en verlies. Je hebt het eeuwige leven, maar het staat voor eeuwig op repeat.  
De kern van dit experiment zit in de vraag wat je doet met dit leven wanneer die demoon weer weg is. Verandert je blik op je leven als je weet dat je alles opnieuw zou moeten doen? Zou je iets veranderen, of blijf je in dezelfde patronen leven omdat je stiekem heel tevreden bent met hoe het gaat? Of om in de trant van Nietzsche te blijven: zie je de demoon als een engel of als een duivel? Misschien lijkt deze tweede golf, in het licht van Nietzsche’s eeuwigheid, dan toch minder op de eerste golf, juist omdat je weet wat er gaat gebeuren als je precies hetzelfde doet…